Από το φετινό καλοκαίρι του 2020 ανοίγει τις πύλες του στο κοινό το πρώτο υποβρύχιο μουσείο της Ελλάδας στο νησί της Αλοννήσου και την περιοχή όπου βρίσκεται το σημαντικής ιστορικής αξίας Ναυάγιο της Περιστέρας.

Το έργο πραγματοποιείται στα πλαίσια του προγράμματος διασυνοριακής συνεργασίας BLUEMED και κατόπιν συνεργασίας του Δήμου Αλοννήσου, της Περιφέρειας Θεσσαλίας, της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων και του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού. Η χρηματοδότησή του θα συνεχιστεί από την ΠΕΠ Θεσσαλίας ως το 2023.

Από τη Δευτέρα 3 Αυγούστου έως την Παρασκευή 2 Οκτωβρίου 2020 οι ερασιτέχνες αυτοδύτες και δύτες ελεύθερης κατάδυσης θα μπορούν να επισκεφτούν, με τη συνοδεία καταδυτικών κέντρων, το διάσημο ναυάγιο αμφορέων του 5ου αιώνα π.Χ. στο βυθό της νησίδας Περιστέρα στην Αλόννησο – από τα σημαντικότερα της κλασικής αρχαιότητας. 

Εκτός από τους φίλους της κατάδυσης, ο εντυπωσιακός υποβρύχιος αρχαιολογικός χώρος θα είναι διαθέσιμος για κάθε επισκέπτη του γραφικού νησιού των Σποράδων. Οι ενδιαφερόμενοι επισκέπτες θα μπορούν να περιηγηθούν στους ιστορικούς θησαυρούς μέσω τεχνολογικών εφαρμογών επαυξημένης πραγματικότητας του Κέντρου Ενημέρωσης και Ευαισθητοποίησης Κοινού, που εγκαινιάστηκε το καλοκαίρι του 2019 στη Χώρα Αλοννήσου.

Παράλληλα με τη δυνατότητα εικονικής επίσκεψης στο βυθό, το Κέντρο διαθέτει ενδιαφέρουσες πληροφορίες για όλα τα αρχαία ναυάγια της περιοχής σε έναν καινοτόμο εκθεσιακό χώρο, που αναμένεται να γίνει πόλος έλξης επισκεπτών από την Ελλάδα και όλο τον κόσμο.

Μέχρι το 2023 προγραμματίζεται να διατεθούν στο κοινό άλλοι τρεις επισκέψιμοι υποβρύχιοι αρχαιολογικοί χώροι στις Βόρειες Σποράδες και τον Παγασητικό Κόλπο:

  • στο ακρωτήριο Τηλέγραφος Νηών Σούρπης, όπου βρίσκεται ναυάγιο των υστερορωμαϊκών χρόνων
  • στην Κίκυνθο Αμαλιάπολης, όπου βρίσκεται ναυάγιο βυζαντινών χρόνων
  • και στο ακρωτήριο Γλάρος Νηών Σούρπης, όπου βρίσκεται επίσης ναυάγιο της βυζαντινής περιόδου, καθώς και άλλα αρχαιολογικά ευρήματα.

Ναυάγιο της Περιστέρας

Αναφέρεται και ως ο «Παρθενώνας των ναυαγίων», καθώς πρόκειται για το αρχαιότερο ναυάγιο που έχει ανακαλυφθεί παγκοσμίως και χρονολογείται στην κλασσική π.Χ. περίοδο.
Αποτελεί επίσης το μεγαλύτερο σε μέγεθος εμπορικό πλοίο που έχει βρεθεί μέχρι σήμερα και ένα εύρημα ανεκτίμητης ιστορικής και πολιτισμικής αξίας.

Το πλοίο βυθίστηκε μεταξύ των ετών 425 και 415 π.Χ., την περίοδο που είχε κτιστεί το λαμπρό μνημείο του Παρθενώνα και μια εποχή που η αθηναϊκή πολιτεία αποτελούσε κυρίαρχη οικονομική, ναυτική και εμπορική δύναμη στη Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα.

Το υπερμέγεθες εμπορικό πλοίο μετέφερε εμπόρευμα κρασιού από τη Βόρεια Ελλάδα (Μένδη Χαλκιδικής) και τα νησιά των Σποράδων, Σκόπελο (Πεπάρηθο) και Αλόννησο, περιοχές γνωστές στην αρχαιότητα για την παραγωγή οίνου.

Αναφέρεται πως ο πρώτος άνθρωπος που εντόπισε το αρχαίο ναυάγιο κοντά στο μικρό νησάκι της Περιστέρας Αλονήσσου ήταν ένας ψαράς το 1985. Η αρχαιολογική ανασκαφή που ανέδειξε το εντυπωσιακό εύρημα πραγματοποιήθηκε το καλοκαίρι του 1992 και 1993.

Το πλοίο είχε μήκος περίπου 30 μέτρα και πλάτος 10 μέτρα και ήταν φορτωμένο με χιλιάδες αμφορείς και πλήθος ερυθρόμορφων και μελανόμορφων κεραμικών αγγείων της εποχής.

Κάτω από τρεις στρώσεις χιλιάδων άθικτων αμφορέων κρασιού βρέθηκαν και ανασύρθηκαν στην επιφάνεια διάφορα αγγεία καθημερινής χρήσης, όπως κύλικες (πλατιά και ρηχά κύπελλα που χρησιμοποιούταν για κρασί) με εμπίεστες και εγχάρακτες διακοσμήσεις, επιτραπέζια πινάκια (σκεύη σερβιρίσματος φαγητού), λυχνάρια και χάλκινα σκεύη.

Τα ευρήματα βρέθηκαν σε πραγματικά άριστη κατάσταση προστατευμένα από το θαλάσσιο περιβάλλον για περισσότερα από 2.000 χρόνια προσφέροντας μέχρι και σήμερα ένα μοναδικό υποθαλάσσιο θέαμα. Οι αμφορείς εκτείνονται σε μήκος 25 μέτρων στο βυθό υποδηλώνοντας τις μεγάλες διαστάσεις του αρχαίου πλοίου, πάνω στο οποίο βρίσκονται.

Η ανακάλυψη του Ναυαγίου της Περιστέρας εντυπωσίασε τον επιστημονικό κόσμο δίνοντας νέα και ανατρεπτικά και άγνωστα ως τότε στοιχεία για την αρχαιοελληνική ναυπηγική.

Το εν λόγω πλοίο έχει περίπου διπλάσιο μέγεθος από τα αντίστοιχα εμπορικά πλοία της εποχής που έχουν βρεθεί σε Κύπρο, Ιταλία και Ισραήλ και αποδεικνύει πως οι Αθηναίοι είχαν ήδη τις ναυπηγικές γνώσεις, που φαίνεται να υιοθέτησαν οι Ρωμαίοι 300 χρόνια αργότερα.

Η δεύτερη ανασκαφή του 1993 σταμάτησε μόλις εντοπίστηκαν τα πρώτα μέρη του ξύλινου σκαριού του πλοίου με την προοπτική να συνεχιστεί αργότερα. Δυστυχώς όμως αυτό δεν έγινε ποτέ και όλα τα ερωτήματα και τα μυστήρια γύρω από το αρχαιότατο ναυάγιο παραμένουν μέχρι σήμερα θαμμένα στο βυθό.

Οι αιτίες που ένα τέτοιο πλοίο κατέληξε με όλο το πλούσιο εμπόρευμά του στο βυθό είναι άγνωστες. Κουβαλούσε και κάτι άλλο πέρα από τα εμπορεύματα οίνου; Η βύθισή του ήταν ατύχημα πιθανόν λόγω καιρικών συνθηκών και μεγάλου βάρους ή επρόκειτο για κάποια επιτηδευμένη ενέργεια; Το όλο γεγονός είχε κάποια σχέση με τις ενεργές τότε διαμάχες του Πελοποννησιακού Πολέμου;

________________________________________________

Το εντυπωσιακό πάντως θέαμα του ναυαγίου, που βρίσκεται στην προστατευόμενη περιοχή του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Αλοννήσου – Βόρειων Σποράδων είναι πλέον διαθέσιμο σε κάθε επισκέπτη μέσω του πρώτου υποβρύχιου μουσείου της χώρας.

Επιτρέπεται μόνο η καθοδηγούμενη κατάδυση στο χώρο του ναυαγίου, με συνοδεία αδειοδοτημένων καταδυτικών κέντρων.

Για συμμετοχή στις επισκέψεις, μπορείτε να επικοινωνήσετε με τα καταδυτικά κέντρα της Αλοννήσου:

Για περισσότερες πληροφορίες για το ναυάγιο, καθώς και την εμπειρία εικονικής περιήγησης, μπορείτε να επισκεφτείτε το Κέντρο Ενημέρωσης και Ευαισθητοποίησης Κοινού στη Χώρα Αλοννήσου.

Ανοιχτά καθημερινά από 15 Ιουλίου 2020. Ώρες λειτουργίας: 17.00 – 21.00.

Τηλέφωνο επικοινωνίας για το κοινό (Δήμος Αλοννήσου): +30 2424350201

Τηλέφωνο επικοινωνίας για εκπροσώπους ΜΜΕ: +30 6944853867

Κοινοποιήστε
ΠΗΓΗwww.alonissos.com
Πτυχιούχος Δημοσιογραφίας & ΜΜΕ του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου με έφεση στην έκφραση μέσω του γραπτού λόγου. Στον τομέα της αρθρογραφίας έχω ασχοληθεί τόσο με γενική ειδησεογραφία, πολιτικά και κοινωνικά θέματα, όσο και με φωτορεπορτάζ, στήλες πολιτισμού, κριτικές δίσκων, αφιερώματα και συνεντεύξεις. Λάτρης της ανεξάρτητης και ερευνητικής δημοσιογραφίας με έμφαση στην ιστορία, την ψυχολογία, την εγκληματολογία και την κοινωνιολογία. Παράλληλη και αγαπημένη απασχόληση η τέχνη της φωτογραφίας.